Woordenlijst - transgender

Dit is een lijst van een aantal basisbegrippen. Voor een meer uitgewerkte en uitgebreide uitleg, verwijzen we graag naar de brochure "Alles wat je altijd al wilde weten over transgenders" en naar de site van het Transgender Infopunt.

Prevalentie trans:

prevalentie_trans_2.jpg

prevalentie trans

Alt Text : 

prevalentie trans

Title Text: 

 
 

 

Gender is de sociale constructie en culturele invulling van vrouwelijkheid en mannelijkheid.

Genderexpressie is de mate waarin je al dan niet uiting geeft aan je genderidentiteit. Veelal wordt dit begrepen als uiting geven aan je vrouwelijkheid, mannelijkheid, ... . Het gaat dan om kledijkeuze (jurk, hoodie...), taalgebruik, gebaren, make-up, haartooi, gebruik van parfum, omgaan met emoties en andere uitingen. Genderexpressie verwijst dus duidelijk naar culturele referenties. Wat in één cultuur of context als mannelijk wordt beschouwd, kan in een andere net heel vrouwelijk lijken.  Slechts weinig mensen drukken zich louter vrouwelijk of mannelijk uit.

Genderidentiteit gaat over je innerlijke gevoel. Voel je je jongen, meisje, beide, geen van beide,...? Bij de meeste mensen valt dit samen met hun sekse.

Genderisme betekent discriminatie op basis van je genderexpressie of -identiteit (cf. racisme, seksisme...).  Discriminatie op basis van geslacht, geslachtsverandering, genderexpressie en genderidentiteit kan je melden bij het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, via de Genderkamer of via de Holebifoon, die je klacht daarna eventueel kan doorspelen.

Gendernormen zijn de verwachtingen die een cultuur of maatschappij verbindt aan je sekse. De gendernormen spiegelen je een andere gewenste genderidentiteit, genderexpressie, genderrol en partnerkeuze voor, al naar gelang je als vrouw of als man wordt gezien. We proberen hier - al dan niet bewust - aan te voldoen, wat tot innerlijke conflicten kan leiden wanneer je je toch anders voelt, of wil uiten.

Genderrollen zijn de sociale rollen die je inneemt in de maatschappij en die gekleurd waargenomen wordt door je sekse of genderidentiteit. Zo zal een meisje die bouwvakker wordt een "afwijkende genderrol" innemen, omdat dit beroep als mannelijk wordt ervaren in een Vlaamse cultuur. Net als genderexpressie is dit dus erg cultureel bepaald. Daar waar in sommige culturen vooral de vrouwen het land bewerken, wordt dit in andere culturen als een mannelijke rol gedefinieerd.

 

Doorgaans onderscheiden we vrouw (met XX chromosomen) en man (met XY chromosomen), met typische geslachtskenmerken en voortplantingsorganen. Toch zijn er ook andere vormen mogelijk, met andere chromosomen (XXY, XYY) of onduidelijke geslachtskenmerken. Wanneer je geboortesekse niet duidelijk vrouwelijk of mannelijk is, spreken we van interseksualiteit. Interseksualiteit wordt soms bij de geboorte, maar ook op latere leeftijd (bvb tijdens de puberteit) ontdekt. 

Een internationaal gebruikte term voor holebi's en transgenders. Uit het Engels: Lesbian (lesbiennes), Gay (homo's), Bisexual (biseksuelen), Transgender (transgenders). Komt soms ook in andere vormen voor zoals LGBTI (Intersex, interseksuelen) of LGBTIQ (Queer).

Sekse is een synoniem voor geslacht. Het lichamelijk aspect van vrouwelijkheid en mannelijkheid. Doorgaans onderscheiden we vrouw (met XX chromosomen) en man (met XY chromosomen), met typische geslachtskenmerken en voortplantingsorganen. Toch zijn er ook andere vormen mogelijk, met andere chromosomen (XXY, XYY) of onduidelijke geslachtskenmerken. Wanneer je sekse niet duidelijk vrouwelijk of mannelijk is, spreken we van interseksualiteit.

Een internationale term die gebruikt wordt om seksuele oriëntatie en genderidentiteit en -expressie aan te duiden (Sexual Orientation and Gender Identity and Gender Expression). Geslachtskenmerken wordt toegevoegd als intersekse ook aan bod komt (Sex Characteritics)

Transgender of trans* is een koepelterm voor travestie, transgenderisme en transseksualiteit en alle andere vormen van gendervariantie.  Deze term verwijst niet naar een probleem of een stoornis en vermijdt zo stigmatisering en/of medicalisering van de conditie.

Een transgenderist herkent zich niet in de sekse die zijn of haar lichaam dicteert. Voelt zich mannelijker of vrouwelijker, of nu eens man, dan vrouw, of vindt zich helemaal niet terug in de man-vrouw-opdeling. 

Een transseksueel herkent zich niet in zijn of haar geboortegeslacht, en wil dit in meer of mindere mate laten aanpassen door gebruik van hormonen en/of operatieve ingrepen.

Een travestiet kleedt zich sporadisch of regelmatig in de kledij die cultureel met de andere sekse wordt geassocieerd. De genderexpressie van die persoon wijkt dus af van zijn of haar sekse. Sommigen vermoeden dat België 40.000 tot 200.000 mannelijke meerderjarige travestieten telt. Er zijn geen cijfers over vrouwelijke travestieten.

Brochure

Cover 'Alles wat je altijd al wilde weten over transgenders'

Alles wat je altijd al wilde weten over transgenders

De brochure 'Alles wat je altijd al wilde weten over transgenders' schetst een algemeen beeld over transgenders in ons land.

Contact

Transgenderinfopunt

Transgender Infopunt

Ben je op zoek naar informatie over transitie, over zorgmogelijkheden, over leven als transgender, over gezondheid,... ? Dan kan je terecht bij het Transgender Infopunt.